Những năm qua, huyện Vân Hồ đã tập trung chỉ đạo tăng cường công tác quản lý Nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân.

Kiểm tra khu vực đề nghị phê duyệt trữ lượng khoáng sản tại mỏ đá vôi tại xã Vân Hồ.

Tài nguyên khoáng sản trên địa bàn huyện Vân Hồ chủ yếu là các mỏ có quy mô nhỏ, trữ lượng không lớn, gồm: Đá xây dựng, tập trung tại vùng núi đá các xã Vân Hồ, Xuân Nha; than đá ở xã Suối Bàng; bột Talc ở xã Liên Hòa; cát sạn ở xã Song Khủa, Tô Múa... Trước đây, do nhu cầu xây dựng các công trình dự án phát triển kinh tế, xã hội và nhà ở của nhân dân, nên việc khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, nhất là tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn diễn biến phức tạp. Đặc biệt, giai đoạn 2010-2012, thực hiện xây dựng công trình đường giao thông từ xã Xuân Nha đi các xã khác, đơn vị thi công đã khai thác đá tại những điểm mở đường để làm vật liệu. Năm 2016, sau khi công trình hoàn thành, một số hộ gia đình ở các bản đã lợi dụng để khai thác trái phép, gây mất an ninh trật tự; sau khi phát hiện, UBND xã Xuân Nha đã xử lý và yêu cầu chấm dứt việc khai thác trái phép.

Bà Đinh Thị Thu, Chủ tịch UBND xã Xuân Nha, cho biết: Việc khai thác trái phép các điểm mỏ này đã dừng và được giữ nguyên hiện trạng và giao cho cộng đồng bản quản lý, bảo vệ. Để nâng cao ý thức chấp hành Luật Khoáng sản cho người dân, UBND xã đã tổ chức ký cam kết về công tác bảo vệ môi trường, khoáng sản với 8 trưởng bản. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không khai thác, thu mua, vận chuyển khoáng sản trái phép.

Còn tại xã Vân Hồ, đầu năm 2020, các cơ quan chức năng của huyện đã phát hiện một số cá nhân, đơn vị khai thác trái phép khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, huyện đã chỉ đạo chính quyền xã kiểm tra và đình chỉ. Trong đó, có trường hợp ông Ngô Văn Trường, tiểu khu 66, thị trấn Nông trường, huyện Mộc Châu khai thác cát, sạn trái phép tại bản Thuông Cuông, xã Vân Hồ, chính quyền xã đã lập biên bản xử lý vi phạm hành chính, trình UBND huyện ban hành quyết định xử phạt với số tiền 25 triệu đồng, ông Trường đã chấp hành, dừng hoạt động khai thác cát, sạn trái phép. Đồng thời, UBND xã đã phân công cán bộ địa chính phối hợp với Ban quản lý bản thường xuyên theo dõi các mỏ này, nếu phát hiện hành vi khai thác trái phép sẽ báo cáo cấp trên tổ chức ngăn chặn, lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính theo đúng quy định của pháp luật; phối hợp với lực lượng công an nắm bắt tình hình, kịp thời tổ chức lực lượng ngăn chặn khi phát hiện hành vi khai thác khoáng sản trái phép.

Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện Vân Hồ hiện gặp nhiều khó khăn, một phần do thiếu cán bộ chuyên môn cấp huyện, xã. Cùng với đó, hầu hết các loại khoáng sản phân tán trên diện rộng, nơi có địa hình hiểm trở, đi lại khó khăn. Hiện nay, trên địa bàn huyện có 6 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 5 giấy phép do UBND tỉnh cấp và 1 giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp.

Ông Trần Hoàng Khiêm, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Vân Hồ, cho biết: Thực hiện công tác quản lý Nhà nước về hoạt động khoáng sản, hàng năm, Phòng đã tham mưu cho UBND huyện thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra, xử lý vi phạm việc khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép trên địa bàn; kiểm tra định kỳ, đột xuất tại các khu vực có hoạt động khai thác trái phép; chỉ đạo UBND các xã, các cơ quan chuyên môn của huyện tăng cường lực lượng nắm bắt, phát hiện và kịp thời xử lý các vi phạm. Đặc biệt, giao trách nhiệm quản lý tài nguyên khoáng sản cho Chủ tịch UBND các xã, nếu để xảy ra hoạt động khai thác trái phép khoáng sản thành điểm nóng, ảnh hưởng xấu đến môi trường, làm mất an ninh trật tự, gây bức xúc cho nhân dân sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND huyện.

Với các giải pháp đồng bộ, kiên quyết, huyện Vân Hồ đã từng bước ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép khoáng sản trên địa bàn. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật liên quan đến khoáng sản cho nhân dân, huyện tập trung chỉ đạo tăng cường kiểm tra đối với các điểm mỏ, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm; chỉ đạo các xã quản lý chặt chẽ các tổ chức, cá nhân có máy móc, thiết bị phục vụ thăm dò, khai thác, vận chuyển, tập kết, mua bán trái phép khoáng sản.