Đến thăm vườn sinh vật cảnh của ông Nguyễn Huy Toan, tổ 7, phường Chiềng Lề, thành phố Sơn La, mọi người đều có chung cảm nhận: Đẹp và rất giá trị. Nhiều cây đã được giải A, B, giải Vàng, giải Đồng tại các Hội thi sinh vật cảnh do tỉnh tổ chức. Năm 2021, được Hội Sinh vật cảnh Việt Nam công nhận Nhà vườn sinh vật cảnh tiêu biểu.

Vườn cây cảnh của gia đình ông Nguyễn Huy Toan rộng khoảng 3.000 m², nằm trên đồi truyền thanh của Thành phố. Với khoảng 700 giò hoa lan được treo trên các giàn theo từng loài, cùng 500 cây cảnh nghệ thuật và cây bon sai có giá trị kinh tế cao.

Ông Nguyễn Huy Toan kể về nghề sinh vật cảnh

Dẫn chúng tôi đi thăm vườn cây, ông Toan cho biết: Quê tôi ở tỉnh Thái Bình. Năm 1991, lên Sơn La lập nghiệp. Năm 2002, chuyên sâu về nghề sinh vật cảnh và cũng là nghề truyền thống của gia đình.

Vườn sinh vật cảnh của gia đình ông Toan có nhiều cây cảnh có tuổi đời từ vài chục đến hơn 100 năm tuổi, như: Cây tùng xà 60 tuổi; cây ổi bo hơn 30 tuổi; cây bản địa Sơn La trên 100 tuổi; cây si Nhật hơn 40 tuổi… Mỗi cây có dáng, thế khác nhau, mang lại những cảm nhận khác nhau về nghệ thuật cho những người được chiêm ngưỡng.

Ông Nguyễn Huy Toan trao đổi về cách trồng, chăm sóc, tạo dáng, thế cho cây cảnh.

Trong số 700 giò hoa lan có vài chục loài lan quý hiếm, có giò trị giá vài chục đến vài trăm triệu đồng. Nhìn cách ông Toan nâng niu từng giò lan, cảm nhận được phần nào niềm đam mê của ông với sinh vật cảnh.

Một góc vườn lan của gia đình ông Nguyễn Huy Toan.

Cây cảnh và hoa lan được ông Toan chia làm 3 loại: Kinh doanh bình dân; loại cao cấp để trưng bày, giao lưu với các tỉnh bạn và loại quý hiếm để bảo tồn. Từ vườn cây sinh vật cảnh, mỗi năm gia đình anh có thu nhập từ 2-3 tỷ đồng.

Để có được vườn cây sinh vật cảnh này, ông Toan đã kỳ công sưu tầm trên mọi miền đất nước thông qua mạng Internet, trên diễn đàn sinh vật cảnh Việt Nam, bạn bè có chung niềm đam mê ở các tỉnh bạn. Cùng sự đam mê, sáng tạo của bản thân ông trong quá trình chăm sóc, cũng như sự sáng tạo mỗi cây cảnh thành một bức tranh nghệ thuật.

Với vai trò là Chi hội trưởng sinh vật cảnh Thành phố, ông Toan thường xuyên trao đổi kinh nghiệm tạo dáng, tạo thế các loại cây cảnh cây bon sai; cách chăm sóc hoa lan... Lan tỏa niềm đam mê, tình yêu sinh vật cảnh, cũng như tạo việc làm và thu nhập cho hội viên.

Ông Nguyễn Huy Toan trao đổi kinh nghiệm trồng, chăm sóc tạo tác cây cảnh bonsai mini.

Năm 2011, ông Nguyễn Huy Toan được Hiệp Hội làng nghề Việt Nam trao danh hiệu Nghệ nhân. Đến năm 2021, Hội Ngành nghề nông nghiệp - Nông thôn tỉnh Sơn La trao Bằng công nhận Nghệ nhân sinh vật cảnh. Với ông Toan, phần thưởng lớn hơn là được thỏa mãn niềm đam mê và những tác phẩm nghệ thuật sáng tạo nên được nhiều người yêu thích.