Toàn tỉnh đang quản lý hơn 8.200 người nghiện ma túy, có độ tuổi từ 18 tuổi trở lên, trong đó, hơn 2.000 người đang điều trị tại cơ sở điều trị nghiện ma túy. Những năm qua, việc triển khai Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho học viên đang điều trị nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện giai đoạn 2018-2021” đã góp phần, giúp học viên nâng cao nhận thức, hành vi xử sự theo pháp luật.

Thực hiện Đề án, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cơ quan chức năng rà soát, cập nhật các văn bản có liên quan đến tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); biên soạn tài liệu PBGDPL cho từng trường hợp. Ở cộng đồng, tập trung vào các quy định pháp luật về phòng, chống ma túy; các chế độ, chính sách về cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện; tác hại của ma túy đối với sức khỏe con người; kỹ năng phòng ngừa tái nghiện và các chính sách hỗ trợ, giúp đỡ người sau cai nghiện ma túy tái hòa nhập cộng đồng. Tại các cơ sở cai nghiện, tập trung vào nội quy, quy chế; chính sách của Đảng và Nhà nước; các cơ chế, chính sách của tỉnh về việc phòng, chống ma túy. Còn đối với những học viên cá biệt (có dấu hiệu gây rối, đánh nhau...) thì phân công cán bộ trực tiếp tư vấn theo nhóm, cá nhân về các quy định pháp luật xử lý hành chính, hình sự có liên quan đến hành vi vi phạm của học viên.

Học viên tại Cơ sở điều trị nghiện ma túy tỉnh học làm nghề mộc.

Kết quả, giai đoạn 2018-2021, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với cơ quan chức năng mở 4 lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ cho trên 590 lượt cán bộ làm công tác phòng, chống ma túy, cai nghiện, quản lý sau cai nghiện tại cộng đồng; tổ chức 707 buổi tuyên truyền PBGDPL trực tiếp cho 23.925 lượt đối tượng thuộc Đề án; 7 cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thu hút 3.600 lượt người tham gia; in ấn, cấp phát miễn phí 2.3000 tờ rơi tuyên truyền kiến thức về phòng, chống ma túy, HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội cho học viên mới tiếp nhận và học viên hết hạn tại các cơ sở điều trị nghiện ma túy trên địa bàn. 

Tại Cơ sở điều trị nghiện ma túy tỉnh, đang quản lý 1.392 học viên. Hằng năm, Cơ sở xây dựng kế hoạch PBGDPL cho từng nhóm đối tượng; hình thức chủ yếu là lên lớp trực tiếp, qua loa truyền thanh, đọc sách ở thư viện. Ông Đoàn Văn Tứ, Giám đốc, cho biết: Cùng với tuyên truyền PBGDPL, cán bộ ở Cơ sở luôn gần gũi lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và giải đáp những vướng mắc để học viên yên tâm điều trị. Qua đó, nắm bắt tâm lý của học viên và có biện pháp can thiệp phù hợp, nhất là trường hợp học viên tư tưởng không ổn định.

Học viên tại Cơ sở điều trị nghiện ma túy tỉnh tham gia lao động sản xuất.

Ngoài việc nâng cao nhận thức về pháp luật cho học viên, Cơ sở còn hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt và tổ chức dạy nghề khâu bóng, làm mộc, mây tre đan... Là trường hợp cai nghiện bắt buộc, học viên L.V.L, ở xã Chiềng Mung (Mai Sơn), nói: Khi mới vào cơ sở điều trị cai nghiện, tâm lý tôi không ổn định, đã được cán bộ động viên, khích lệ, nên tôi cố gắng tuân thủ phác đồ điều trị . Ngoài điều trị, tôi còn được tham gia các buổi tuyên truyền PBGDPL, tham gia lao động sản xuất. Tôi tự nhủ, khi trở về gia đình sẽ sửa chữa lỗi lầm, cố gắng làm ăn. Còn học viên L.V.Đ, xã Chiềng Pha, huyện Thuận Châu, cho hay: Thời gian điều trị ở đây, tôi được tư vấn, hướng nghiệp, tham gia học nghề mây tre đan, khâu bóng. Tháng 6 này, tôi hoàn thành quá trình điều trị và được về với gia đình.

Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Trưởng phòng Lao động - TBXH huyện Quỳnh Nhai, thông tin: Quỳnh Nhai đang theo dõi, quản lý 334 người nghiện ma túy tại cộng đồng. Nâng cao nhận thức, tác hại về ma túy, thời gian qua, huyện đã tổ chức gần 100 buổi tuyên truyền PBGDPL tại các xã với sự tham gia của gần 3.200 lượt người; xây dựng 76 phóng sự, chuyên đề về phòng, chống ma túy. Tạo sinh kế, việc làm cho những người nghiện tái hòa nhập cộng đồng; phối hợp với các tổ chức đoàn thể, UBND các xã tuyên truyền; tư vấn, hướng nghiệp, tạo điều kiện phát triển kinh tế gia đình. Tuy nhiên, thực thế hiện nay, hầu hết các trường hợp sau cai và quản lý sau cai nghiện tại địa phương ít có nhu cầu học nghề mà chủ yếu đi làm thuê trong và ngoài tỉnh.

Học viên tại Cơ sở điều trị nghiện ma túy mượn sách tại Thư viện. 

Việc đổi mới, linh hoạt trong triển khai Đề án, nâng cao nhận thức cho học viên hiểu rõ hơn các quy định pháp luật, giúp học viên an tâm chữa trị, cai nghiện, không để xảy ra tình trạng gây rối, bỏ trốn khỏi cơ sở cai nghiện. Ông Dương Xuân Hương, Trưởng phòng Phòng Chống tệ nạn -xã hội (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) thông tin: Hiện nay, Sở tập trung phối hợp với các cơ quan liên quan điều tra, khảo sát, đánh giá nhu cầu hỗ trợ của người bị áp dụng biện pháp vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, thanh thiếu niên vi phạm pháp luật; rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành sửa đổi bổ sung theo thẩm quyền đối với các văn bản quy phạm pháp luật quy định về việc quản lý, dạy nghề, giúp đỡ người bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Đồng thời, tổ chức biên soạn tài liệu PBGDPL cho người bị áp dụng các biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, lang thang cơ nhỡ đã được đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội.