Tuyến đường về bản Kẻ, xã Ngọc Chiến (Mường La) giống như dải lụa vắt ngang qua đỉnh Sam Síp. Bên những thửa ruộng bậc thang vừa cấy là những nếp nhà sàn của đồng bào dân tộc La Ha, Thái sinh sống.

Khu bãi đá Lầu Xá, do người dân bản Kẻ, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La xây dựng phục vụ phát triển du lịch.

Trước đây, tết của người dân bản Kẻ thường diễn ra từ 25 - 26 tháng chạp đến hết rằm tháng giêng, kết hợp với mừng cơm mới, lễ hội Pang A, nhưng nay bà con đón Tết cổ truyền cùng với đồng bào trong cả nước. Đón Tết Nguyên đán, các gia đình đều trang hoàng nhà cửa, chọn chỗ dựng cây hoa đào, hoa mận, chuẩn bị vài chum rượu cần để tiếp đón họ hàng, bạn bè; chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên và tạ ơn trời đất đêm giao thừa, với các món không thể thiếu là bánh chưng, xôi nếp, thịt luộc, rượu, rau rừng, thịt chuột, thịt chim rừng... để cầu mong năm mới, các thành viên trong gia đình mạnh khỏe, sản xuất được nhiều ngô, thóc, thực phẩm.

Bên bếp lửa hồng, anh Lò Văn Luấn, Trưởng bản chia sẻ: Khi chưa sáp nhập, bản Kẻ có 42 hộ, 100% là đồng bào dân tộc La Ha. Năm 2019, bản sáp nhập với bản Co Chom, hiện bản có 73 hộ, thuộc dân tộc La Ha, Thái. Những năm qua, Ban quản lý bản đã vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đưa giống có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Nhờ thay đổi cách nghĩ, cách làm, cuộc sống của bà con trong bản từng bước đổi thay. Hiện 100% số hộ dân trong bản được sử dụng điện, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, được xem truyền hình; có lớp cắm bản từ mẫu giáo đến tiểu học; có nhà văn hóa khang trang; y tế bản chăm sóc sức khỏe cho mọi người... Hiện nay, bản có trên 50% số hộ khá giả.

Nét mới ở bản Kẻ là các hộ dân trong bản đã chuyển đổi gần 20 ha đất trồng ngô, sắn, 25 ha đất ruộng 1 vụ sang trồng mận hậu, thảo quả, lúa ruộng 2 vụ. Hàng năm, bà con thâm canh 70 ha ngô lai, sản lượng đạt trên 420 tấn/năm; 55 ha lúa ruộng, sản lượng 600 tấn/năm; 8 ha mận hậu, 7 ha thảo quả, năng suất bình quân từ 6-7 tấn quả tươi/ha. Bà con quan tâm tiêm vắc xin phòng bệnh cho đàn vật nuôi; phun thuốc khử trùng định kỳ 4 lần/năm khu vực chuồng trại chăn nuôi; trồng cỏ voi để lấy thức ăn chăn nuôi trên 180 con trâu, bò; ngoài ra còn nuôi hơn 300 con lợn và trên 2.000 con gia cầm...

Trong xây dựng nông thôn mới, bản được Nhà nước hỗ trợ gần 200 tấn xi măng, nhân dân đồng thuận góp sức lao động, hiến đất và trích một phần quỹ chi trả dịch vụ môi trường rừng của cộng đồng bản để đổ bê tông 2,3 km đường nội bản. 100% các hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh, có lò đốt rác; không nuôi gia súc, gia cầm dưới gầm sàn nhà ở. Bản còn huy động nhân dân góp sức xây dựng cổng chào của bản bằng gỗ pơ mu; xây dựng khu bãi đá Lầu Xá, con đường hoa, cọn nước... phục vụ phát triển du lịch.

Đến thăm gia đình anh Quàng Văn Phát, đúng lúc các thành viên trong gia đình đang tất bật chuẩn bị mâm cơm tết. Anh Phát phấn khởi: Năm nay, từ trồng cỏ voi lấy thức ăn chăn nuôi 8 con bò, canh tác hơn 1 ha ngô lai, gia đình tôi có thu nhập hơn 150 triệu đồng. Số tiền này mua được thêm 2 con bò giống, sửa được nhà và sắm sửa đồ dùng sinh hoạt.

Năm 2018, gia đình anh Lò Văn Chương, đã vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mường La để mua giống trồng 1,5 ha mận hậu, 1 ha ngô lai, mua xe ô tô chở nông sản, vật liệu xây dựng thuê. Gia đình có thu nhập hơn 160 triệu đồng/năm. Anh Chương tâm sự: Có thu nhập ổn định, gia đình tôi đã trả hết nợ ngân hàng; bây giờ đã có của ăn, của để, có điều kiện nuôi dạy 2 con ăn học chu đáo.

Trong câu chuyện người dân bản Kẻ chia sẻ với nhau những dự định, những cách làm trong sản xuất, kinh doanh trong năm mới sẽ có những vụ mùa bội thu, đời sống nhân dân khá giả hơn và bản Kẻ ngày càng khởi sắc.