Trên địa bàn tỉnh hiện có 3 nhà máy thủy điện lớn, với tổng công suất 3.120 MW, 53 nhà máy thủy điện nhỏ đang hoạt động, công suất 584,1 MW và 7 nhà máy thủy điện nhỏ đang trong giai đoạn thi công. Công tác phòng, chống thiên tai trong mùa mưa đã được các sở, ngành, huyện, thành phố kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn chủ đầu tư chấp hành các quy định về đầu tư xây dựng và vận hành khai thác các công trình, đảm bảo an toàn hồ đập.

Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai kiểm tra tại Nhà máy thủy điện Sơn La.

Ông Nguyễn Thế Vinh, Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương, cho biết: Qua kiểm tra, cơ bản các chủ đầu tư thủy điện đã thực hiện nghiêm túc và chấp hành các quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa, như: rà soát và báo cáo hiện trạng an toàn đập, hồ chứa trước mùa mưa lũ và đảm bảo an toàn vận hành, chống lũ. Trước khi tích nước phát điện, công trình thủy điện có đập, hồ chứa đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy trình vận hành, phương án bảo vệ đập. Đồng thời chuẩn bị nhân lực, thiết bị, vật tư, sẵn sàng ứng phó với các tình huống mất an toàn của đập theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh ta đã rà soát các khu vực đầu nguồn các lưu vực sông, suối có độ dốc lớn, mưa lớn dẫn đến đất dễ xói mòn, sạt lở gây ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Triển khai lắp đặt trạm đo mưa tự động cung cấp dữ liệu phục vụ cho công tác PCTT&TKCN. Đến tháng 6/2021, trên địa bàn tỉnh có 74 trạm đo mưa tự động; 6 trạm đo mực nước trên các sông, suối chính; 2 trạm đo và 9 cột mốc cảnh báo lũ trên lưu vực suối Muội tại xã Chiềng Ly, xã Bon Phặng (Thuận Châu); cắm 316 biển cảnh báo tại các khu vực, địa điểm có nguy cơ cao xảy ra rủi ro thiên tai tại khu vực dễ bị ngập lụt, xảy ra lũ quét, sạt lở đất, khu vực sụt lún, sạt lở bờ sông, suối.

Ông Vũ Hữu Đức, Giám đốc Cụm Nhà máy thủy điện Nậm Chim (Nậm Chim 1, Nậm chim 1A), huyện Bắc Yên, cho biết: Công ty đã lập và trình cơ quan quản lý Nhà nước phê duyệt phương án ứng phó thiên tai. Công tác kiểm tra an toàn đập và thiết bị vận hành trên đập, bộ phận kỹ thuật nhà máy và công nhân trực đập thực hiện kiểm tra định kỳ về tình trạng đập, thiết bị cơ khí cửa nhận nước, cống xả cát, thiết bị cơ khí và thiết bị điện nâng, hạ cửa, đảm bảo điều kiện vận hành.

Là công trình trọng điểm Quốc gia do Bộ Công Thương quản lý, Nhà máy thủy điện Sơn La với công suất 2.400 MW luôn chú trọng triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp để chủ động phòng, chống thiên tai trước mùa mưa bão. Cụ thể, Công ty đã sửa chữa, bảo dưỡng những hạng mục liên quan trực tiếp đến phòng, chống bão lũ, như: Các tổ máy, đập tràn xả lũ, thiết bị thông tin liên lạc... Ngoài ra, Công ty còn hoàn thiện các phương án đảm bảo an toàn đập, an toàn hạ du và quy chế phối hợp với các đơn vị liên quan trong công tác PCTT&TKCN.

Ông Khương Thế Anh, Giám đốc Công ty Thủy điện Sơn La, thông tin: Công ty đã thành lập Ban Chỉ huy và Đội xung kích PCTT&TKCN; ban hành kế hoạch, phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng thành viên. Việc kiểm soát đánh giá an toàn công trình được thực hiện tự động từ các thiết bị được lắp đặt trong công trình, hồ chứa; với khoảng 2.500 cảm biến đã lắp đặt trong 2 công trình Sơn La và Lai Châu, kết nối với Trung tâm thu thập số liệu. Công ty còn xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo hạ du đập thủy điện Sơn La. Cụ thể, xây dựng 14 trạm cảnh báo bằng loa và biển báo, bố trí trong bán kính 25 km hạ lưu nhà máy, đảm bảo kịp thời cung cấp thông tin tức thời về chế độ chạy máy và xả lũ đến các xã, bản trên địa bàn. Công ty đã thí điểm thành lập Trung tâm Kiểm soát an toàn công trình trên bậc thang thủy điện sông Đà.

Thiên tai là hiểm họa khôn lường, bên cạnh việc chủ động thực hiện tốt phương án và kịch bản PCTT&TKCN của các nhà máy thủy điện để đảm bảo việc vận hành an toàn, các ngành chức năng cần tăng cường công tác phối hợp, kiểm tra, góp phần đảm bảo an toàn công trình và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.