Trường THPT Tô Hiệu được thành lập từ những năm sáu mươi của thế kỷ XX. Là ngôi trường cấp 3 ra đời sớm nhất của tỉnh Sơn La, mang tên người chiến sĩ cách mạng kiên trung - liệt sỹ Tô Hiệu. Trải qua 60 năm xây dựng và phát triển, các thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường luôn kiên trì phấn đấu, nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp giáo dục và đào tạo của tỉnh.

Trường THPT Tô Hiệu hôm nay.

Tiền thân của Trường THPT Tô Hiệu là Trường con em cán bộ Khu tự trị Thái Mèo (1955), là trường phổ thông cấp I,II đầu tiên của Khu tự trị Thái Mèo (sau đổi tên thành khu tự trị Tây Bắc). Năm 1961, Khu tự trị Tây Bắc chuyển trụ sở từ Thuận Châu về thị xã Sơn La, nay là thành phố Sơn La. Khi đó, chỉ có hệ cấp 3 Trường Tô Hiệu chuyển từ Thuận Châu về; có 3 giáo viên cấp III và 30 học sinh. Cuối năm 1962, được Khu quan tâm đầu tư xây cho trường 1 nhà 2 tầng tại khu vực ngã 3 cầu Trắng, dưới chân đồi Khau Cả.

Năm 1963, nhà trường có Chi bộ với 7 đảng viên của cả 2 cấp học. Khối cấp II có 3 lớp, cấp III có 2 lớp. Năm học 1963-1964, trường tăng lên 4 lớp cấp III. Cuối năm học đó, lần đầu tiên khu Tây Bắc tổ chức thi tuyển sinh vào đại học, kết quả có 8 em trúng tuyển vào đại học, số còn lại đã nhập ngũ hoặc đều đỗ vào các trường cao đẳng và trung học chuyên nghiệp. Có thể nói khóa học 1961-1964, Trường cấp 2, 3 Tô Hiệu là bước mở đầu, là nền móng vững chắc cho những thành quả của nhà trường những năm tiếp theo.

Chủ tịch nước Trần Đức Lương thăm Trường THPT Tô Hiệu năm 2000.

Giai đoạn 1964-1975, nhà trường đã thu hút hầu hết học sinh tốt nghiệp cấp 2 của thị xã và các huyện lân cận về học. Ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc, thị xã Sơn La bị đánh phá ác liệt. Nhà trường phải chuyển địa điểm học về bản Tông Nọi (xã Chiềng Xôm ngày nay). Tháng 4/1965, có 12 học sinh lớp 10 vinh dự nhập ngũ, được xét đặc cách tốt nghiệp trung học. Kỳ thi tốt nghiệp cấp 2 đạt 85%, thi cấp 3 đạt 76%, lên lớp 90%.

Trường THPT Tô Hiệu đón nhận Cờ đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua khối các trường THPT năm học 2020-2021 của UBND tỉnh.

Năm 1965, Ty Giáo dục quyết định chuyển các lớp cấp 2 của trường về thị xã quản lý. Đến năm 1966, Trường Tô Hiệu tách riêng khối cấp III. Năm học 1969-1970, trường có khoảng 150 học sinh chia làm 6 lớp. Năm học 1970-1971 (7/1970) trở đi, trường chuyển ra thị xã (địa điểm cũ ngay gần Cầu Trắng). Từ năm 1981, trường có hơn 1.000 học sinh, hơn 30 lớp, sĩ số bình quân mỗi lớp từ  50 đến 70 học sinh/lớp. Có một thời gian nhà trường phải chia hai ca. Sau trận lũ lịch sử năm 1991, Trường Tô Hiệu chuyển về vị trí hiện nay (tổ 3, phường Tô Hiệu, thành phố Sơn La).

Những năm đầu của thế kỷ XXI, chất lượng giáo dục hai mặt của nhà trường tiến bộ rõ rệt, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp vẫn duy trì ở mức cao, học sinh tham gia đội tuyển trong các kỳ thi học sinh giỏi của tỉnh không ngừng tăng lên: 47 học sinh giỏi tỉnh các môn văn hóa lớp 12 và 44 học sinh đạt giải thi Olympic lớp 11. Trong đó có nhiều em đạt giải cao. Năm học 2010-2011, nhà trường được vinh dự nhận Cờ thi đua xuất sắc dẫn đầu khối THPT năm học 2010-2011 của UBND tỉnh Sơn La. Năm học 2017- 2018, nhà trường đã được UBND tỉnh công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia. Từ năm 2011 đến 2020, nhà trường có thêm 67 học sinh giỏi cấp tỉnh, 6 em đạt giải Olympic Tiếng Anh cấp tỉnh, 1 em đạt giải khuyến khích Quốc gia thi Tiếng Anh qua internet.

Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo kiểm tra công tác ôn thi tốt nghiệp năm 2020-2021.

60 năm qua, đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường đã từng bước trưởng thành, đến nay có hơn 90 cán bộ giáo viên, nhân viên; 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn, gần 25% đạt trình độ trên chuẩn. Nhà trường luôn thực hiện tốt các cuộc vận động và phong trào thi đua phát động. Đặc biệt là cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, tích cực “Học tập và làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, cuộc vận động “hai không” với 4 nội dung, Cuộc vận động “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”... Đồng thời, tăng cường đổi mới phương pháp dạy học, tích cực ứng dụng CNTT trong các bài dạy, tăng các giờ học thực hành, trải nghiệm sáng tạo, đổi mới kiểm tra đánh giá nhằm phát huy tối đa năng lực học sinh.

Lãnh đạo Trường THPT Tô Hiệu trao Giấy chứng nhận giáo viên dạy giỏi cấp trường năm học 2015-2016.

Kết quả, năm học 2020-2021, trường có 39 lớp học với gần 1.600 học sinh. Học lực khá, giỏi đạt 54,23%; hạnh kiểm khá, tốt chiếm 98,71%. Tiêu biểu là kết quả trong kỳ thi chọn học sinh giỏi các môn văn hoá cấp tỉnh năm học 2020-2021, nhà trường đạt 49 giải ở tất cả các môn (trừ môn Tin học), trong đó: 3 giải Nhất, 12 giải Nhì, 20 giải Ba, 14 giải Khuyến khích. Ngoài ra đội tham gia thi KH-KT cấp tỉnh năm 2021 đạt 1 giải Ba. Đặc biệt là kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021 tỉ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp hệ THPT đạt 100%. Đây cũng là lần đầu tiên trong vòng 60 năm qua tỷ lệ học sinh tốt nghiệp cao nhất.

Với những thành tích đã đạt được, tập thể nhà trường đã được cấp trên ghi nhận, nhiều cá nhân, tập thể xuất sắc đã được vinh danh. Đặc biệt nhà trường là một trong 7 đơn vị 32 đơn vị thuộc các trường THPT được Sở GD&ĐT đánh giá, xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2020-2021 và được UBND tỉnh tặng Cờ đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua khối các trường THPT; được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen. 

Lãnh đạo Trường THPT Tô Hiệu trao Giấy khen cho học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2020-2021.

Cùng với các hoạt động giáo dục, công tác xây dựng Đảng, đoàn thể tại trường được chú trọng, thực hiện song song với các nhiệm vụ chuyên môn khác, công tác xã hội, nhân đạo từ thiện được nhà trường thường xuyên hưởng ứng và phát động, thu hút sự tham gia đông đảo của giáo viên và học sinh trong trường. Đến nay Đảng bộ có 79 đảng viên, sinh hoạt tại 5 chi bộ. Đảng bộ luôn thể hiện rõ vai trò, vị trí lãnh đạo toàn đơn vị hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, nhiều năm liền được Thành ủy Sơn La  công nhận là "Tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh". Các tổ chức đoàn thể: Công đoàn, Đoàn thanh niên và Hội chữ thập đỏ, Hội khuyến học đã phát huy tốt vai trò trách nhiệm, chủ động tích cực hội viên, học sinh tham gia các cuộc thi, hưởng ứng các phong trào thi đua, tạo nên không khí sôi nổi rộng khắp, góp phần vào thành tích chung của nhà trường.

Trong thời gian tới, Nhà trường thực hiện đồng bộ các giải pháp, phấn đấu là một trong những trường THPT đại trà có chất lượng hàng đầu của tỉnh. Xây dựng tập thể sư phạm nhà trường thành một khối đoàn kết thống nhất. Thầy cô giáo tâm huyết, nhiệt tình có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới. Học sinh của nhà trường có lý tưởng cách mạng, có kỹ năng sống. Tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và hoạt động ngoài giờ lên lớp. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, để học sinh được rèn luyện, phấn đấu và phát triển năng lực của bản thân...

Học sinh Trường THPT Tô Hiệu tham gia cắm trại và múa xòe Thái.

Phát huy thành tích đạt được qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, các thế hệ thầy và trò của Trường THPT Tô Hiệu tiếp tục cống hiến tất cả tâm sức, trí tuệ để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, xây dựng trường trở thành điểm sáng về giáo dục của thành phố Sơn La nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung.