Tháng hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam năm nay có chủ đề: “60 năm ngành dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững”. Cùng với ngành Dân số cả nước, đội ngũ làm công tác DS - KHHGĐ trên địa bàn tỉnh đã nỗ lực phấn đấu thực hiện, nâng cao chất lượng dân số và chất lượng cuộc sống người dân, góp phần vào sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Cán bộ Trạm Y tế xã Chiềng Khừa, huyện Mộc Châu phát tờ rơi tuyên truyền công tác dân số cho người dân.

Ảnh: Thu Thảo

Những năm qua, công tác DS - KHHGĐ trên địa bàn tỉnh đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương các cấp; sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, các tổ chức đoàn thể, các cơ quan, đơn vị và sự đồng thuận của đa số nhân dân trên địa bàn. Nội dung công tác dân số được đưa vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội hàng năm của các địa phương. Việc thực hiện công tác dân số còn là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá, xếp loại đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức; xét gia đình, bản, tiểu khu, xã, phường văn hóa hàng năm.

Bộ máy thực hiện nhiệm vụ DS - KHHGĐ được củng cố, kiện toàn từ tỉnh đến cơ sở. Hàng năm, đội ngũ làm công tác dân số từ tỉnh đến cơ sở đều được tập huấn cập nhật kiến thức, kỹ năng về chuyên môn, nghiệp vụ. 

Công tác truyền thông nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi về dân số cho người dân với nhiều hình thức, chủ đề: tuyên truyền tại câu lạc bộ “Tiền hôn nhân”, “Không sinh con thứ ba trở lên”, “Không tảo hôn và kết hôn cận huyết thống”; không lựa chọn giới tính thai nhi…; lồng ghép tuyên truyền trong các cuộc họp của tổ, bản, tiểu khu, của các tổ chức đoàn thể; tư vấn trực tiếp của đội ngũ chuyên trách dân số xã, phường, thị trấn, CTV dân số bản... Nội dung tuyên truyền về Nghị quyết 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; Pháp lệnh Dân số, Luật Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và gia đình; các chủ trương, chính sách về DS-KHHGĐ; nêu gương những điển hình thực hiện tốt công tác DS-KHHGĐ; công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đặc biệt, trong năm 2021, Chi cục DS - KHHGĐ đã tham mưu cho Sở Y tế phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tổ chức cuộc thi viết tìm hiểu kiến thức, pháp luật về “Giới, bình đẳng giới và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh”, với trên 20.000 người tham gia. Đồng thời, phát hành 1.000 cuốn bản tin Dân số và Phát triển; cấp phát 13.500 tờ rơi có nội dung tuyên truyền về DS-KHHGĐ; xây dựng 8 clip tham gia cuộc thi trên Tiktok “Thử thách làm tuyên truyền viên dân số”; tư vấn tại hộ gia đình cho trên 1.400 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ về các biện pháp tránh thai hiện đại; quy định của pháp luật về lựa chọn giới tính khi sinh.

Hàng năm, Chi cục DS- KHHGĐ tỉnh đã tham mưu cho Sở Y tế phối hợp với chính quyền địa phương triển khai chiến dịch “Truyền thông, vận động lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ đến vùng đông dân, vùng có mức sinh cao, vùng khó khăn”. Mỗi đợt chiến dịch, có nghìn người trong độ tuổi sinh đẻ được tuyên truyền về DS-KHHGĐ; được hướng dẫn lựa chọn các biện pháp tránh thai phù hợp; được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản. Hằng năm, duy trì hoạt động của mô hình can thiệp giảm thiểu tảo hôn và kết hôn cận huyết thống tại 35 xã và 12 trường phổ thông dân tộc nội trú; 105 câu lạc bộ tư vấn về khám sức khỏe tiền hôn nhân, lồng ghép tuyên truyền phòng bệnh tan máu bẩm sinh; mô hình tư vấn và cung cấp dịch vụ DS-KHHGĐ cho vị thành niên/thanh niên; duy trì 13 điểm sàng lọc trước sinh, 14 điểm sàng lọc sơ sinh tại các bệnh viện đa khoa tỉnh, huyện, trung tâm y tế các huyện...

Bên cạnh đó, duy trì mô hình “Kiểm soát dân số vùng biên giới” tại 5 xã biên giới: Chiềng Khương, Mường Cai (Sông Mã); Mường Và, Nậm Lạnh (Sốp Cộp) và Lóng Sập (Mộc Châu); mô hình “Hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái” hoạt động ở 4 xã: Mường Sang, Đông Sang, Chiềng Sơn, Chiềng Hắc (Mộc Châu); 34 câu lạc bộ bạn gái tiêu biểu, với các hình thức sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề, nâng cao nhận thức về công tác DS - KHHGĐ cho học sinh các trường phổ thông trung học trên địa bàn tỉnh.

Trong thời gian tới, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh tiếp tục tham mưu cho Sở Y tế tăng cường phối hợp với các ngành, các địa phương đẩy mạnh hoạt động truyền thông DS-KHHGĐ với hình thức, nội dung phù hợp với từng vùng, từng nhóm đối tượng. Thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng dân số cả về thể chất, trí tuệ, tinh thần; nâng cao chất lượng các dịch vụ kỹ thuật y tế về chăm sóc sức khỏe sinh sản và các mô hình nâng cao chất lượng dân số. Thành lập các đội lưu động cung cấp dịch vụ KHHGĐ tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có mức sinh cao. Nâng cao chất lượng mạng lưới sàng lọc trước sinh, sơ sinh, mô hình tư vấn và kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân để phát hiện và can thiệp sớm một số bệnh bẩm sinh, dị tật và khuyết tật sơ sinh... Phấn đấu thực hiện hiệu quả Kế hoạch của UBND tỉnh về chiến lược dân số/sức khỏe sinh sản, đề án “Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh” giai đoạn 2021-2025.

Nguyễn Thị Liễu

Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh