Với mục tiêu quyết tâm xây dựng tỉnh Sơn La sớm trở thành tỉnh phát triển khá trong vùng trung du và miền núi phía Bắc; là trung tâm phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trung tâm chế biến nông sản của vùng Tây Bắc, tỉnh Sơn La đã xác định nguồn lực con người chính là yếu tố quan trọng để đạt được các mục tiêu.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy kiểm tra cơ sở vật chất tại Trường THPT Chuyên Sơn La.

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV xác định phát triển nguồn nhân lực là một trong 3 khâu đột phá của nhiệm kỳ 2020-2025. Cụ thể hóa khâu đột phá, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU và Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Đề án phát triển nguồn nhân lực tỉnh Sơn La giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Trong đó, xác định mục tiêu: Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo các cấp, nhất là bậc THPT; nâng cao chất lượng đào tạo của các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn. 

Một tiết học của cô trò Trường THCS chất lượng cao Mai Sơn.

Thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU, UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, định hướng để các cấp, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo triển khai hiệu quả các chỉ tiêu nghị quyết đã đề ra. Sau hơn 1 năm thực hiện, chất lượng nguồn nhân lực từng bước được cải thiện và nâng cao. Đặc biệt, tỉnh chú trọng, quan tâm đến lĩnh vực giáo dục - đào tạo; tập trung chỉ đạo triển khai quyết liệt các biện pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục ở tất cả các cấp học, từ xây dựng cơ sở vật chất đạt chuẩn, đến nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, giáo viên, giúp học sinh tiếp cận tốt chương trình giáo dục phổ thông mới.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, chia sẻ: Với quyết tâm nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất và bền vững, ngành đã triển khai công tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng cho giáo viên đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới. Cùng với đó, thực hiện việc đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, kết quả chuyên môn; tổ chức nhiều đoàn đi học tập, trao đổi kinh nghiệm trong bồi dưỡng đội ngũ, phát triển giáo dục mũi nhọn, xã hội hóa giáo dục, triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới… của nhiều địa phương. Từ đó, tập trung điều chỉnh, đưa ra các giải pháp phù hợp để cải tiến, nâng cao chất lượng gắn với tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị giáo dục. Tích cực tham mưu với UBND tỉnh về các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục, như: Đề án cơ sở vật chất; kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ quản lý, giáo viên, kế hoạch xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia, trường chất lượng cao bậc THPT và triển khai giáo dục STEM/STEAM...

Đến nay, chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông có sự chuyển biến tích cực. Tỷ lệ huy động trẻ vào lớp 1 đạt 99,9%, lớp 6 là 99,8%, lớp 10 đạt 96,7%; có 338/598 trường đạt chuẩn Quốc gia, đạt tỷ lệ 56,5%, vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra; tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT đạt cao. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022, kết quả tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp của tỉnh đạt 99,6%, tăng 1,25% so với năm 2021; điểm trung bình các môn thi tăng 10 bậc so với năm 2021, đứng thứ 49/63 tỉnh, thành phố.

Là đơn vị tiêu biểu trong đào tạo chất lượng giáo dục mũi nhọn của tỉnh, tại Trường THPT Chuyên Sơn La, chỉ tính riêng năm học 2020-2021 và 2021-2022, trường có 419 học sinh đoạt giải tại kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh; 21 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp Quốc gia. Nhà giáo ưu tú Trần La Giang, Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ: Khi học sinh vào lớp 10, trường khảo sát lựa chọn những em có tố chất, năng lực vào đội tuyển học sinh giỏi; chỉ đạo tổ chuyên môn lựa chọn giáo viên đủ năng lực, kinh nghiệm giảng dạy các lớp chuyên và phụ trách các đội tuyển. Trong quá trình ôn luyện, nhà trường mời các giáo sư, chuyên gia thuộc các trường đại học thỉnh giảng giúp đội tuyển học sinh giỏi tiếp cận được những kiến thức mới, bổ ích. Năm nay, nhà trường vinh dự có 1 học sinh giành vé vào chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia, mang được cầu truyền hình đầu tiên về cho tỉnh Sơn La.

Chú trọng đào tạo gắn với giải quyết việc làm

Với 1 trường đại học, 17 cơ sở giáo dục nghề nghiệp (3 trường cao đẳng, 2 trường trung cấp, 12 trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp), nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại các cơ sở, tỉnh tiếp tục thực hiện công tác rà soát, đề xuất sắp xếp, tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng linh hoạt đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động; bảo đảm quy mô, cơ cấu và hợp lý về ngành nghề, trình độ đào tạo, chuẩn hoá, có phân tầng chất lượng. Hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được đầu tư, nâng cấp. Cùng với đó, thường xuyên đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng tập trung vào rèn kỹ năng nghề, gắn kết các cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp đảm bảo học sinh, sinh viên có tay nghề thành thạo ngay trong khi đang học; đẩy mạnh đào tạo theo địa chỉ, nhu cầu của doanh nghiệp, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 

Giảng viên Trường Đại học Tây Bắc thực hành tại phòng thí nghiệm

8 tháng năm 2022, toàn tỉnh đã đào tạo cho trên 10.640 lao động, tăng 202,9% so với cùng kỳ năm 2021. Chất lượng nguồn nhân lực từng bước được nâng lên, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 58,3%. Ngoài ra, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh thường xuyên phối hợp với các đơn vị, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tổ chức các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, tuyển chọn, cung ứng lao động cho các doanh nghiệp. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 95 hội nghị tư vấn, giới thiệu việc làm cho gần 14.050 lao động; đăng thông tin tuyển dụng của doanh nghiệp lên website cho 35 doanh nghiệp thu hút 82.075 lượt người truy cập; hỗ trợ lao động đi làm ngoại tỉnh trên 88.850 người, trong đó khoảng 63% làm việc tại các khu công nghiệp. 

Đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Sơn La.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghệ Sơn La, cho biết: Hiện, nhà trường đang thực hiện nhiệm vụ đào tạo lực lượng lao động 3 cấp trình độ với lưu lượng đào tạo từ 800-1.000 học viên/năm (hệ cao đẳng, trung cấp) và 1.200 học viên/năm (hệ sơ cấp). Bên cạnh đó, tổ chức tuyển sinh, đào tạo và phối hợp với Sở Giao thông Vận tải sát hạch và cấp giấy phép lái xe hạng A1 tại 5 huyện với lưu lượng từ 2.000-2.500 học viên/năm. Trong quá trình đào tạo, trường thường xuyên có những thỏa thuận hợp tác với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tạo mọi điều kiện cho học viên đi thực tập để nâng cao và hoàn thiện kỹ năng nghề. Sau khi tốt nghiệp ra trường, tỷ lệ học viên có việc làm ổn định, như nghề công nghệ ô tô, hàn, xây dựng và điện công nghiệp đạt từ 80-85%; công nghệ thông tin đạt 50-55% với mức lương dao động từ 7-10 triệu đồng/tháng.

Tiếp tục thực hiện hiệu quả đột phá về phát triển nguồn nhân lực

Đánh giá thực chất sau một năm thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU, vừa qua, đồng chí Nguyễn Hữu Đông, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, cùng lãnh đạo các sở: Nội vụ, Giáo dục và Đào tạo, Lao động -Thương binh và Xã hội, trực tiếp đi kiểm tra một số cơ sở giáo dục để nắm tình hình hoạt động, kết quả đào tạo và việc cụ thể hóa nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực theo định hướng của tỉnh vào thực tiễn. 

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh: Trong xu thế hiện nay, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là giải pháp tiên quyết hàng đầu trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Những kết quả đạt được là tiền đề để các ngành, địa phương tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 09-NQ/TU. Thời gian tới, các cấp, ngành cần quan tâm chuyển dịch lao động từ lĩnh vực nông nghiệp sang lĩnh vực thương mại, dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao. Song song với đó, xác định thị trường lao động và dự báo ngành, nghề để đào tạo phù hợp phục vụ nhu cầu xã hội; phát huy đào tạo theo địa chỉ, đặt hàng; đào tạo lao động phù hợp các ngành nghề để phục vụ các đề án của tỉnh như phát triển du lịch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến nông sản... Đồng thời, thu hút nguồn lực chất lượng cao ở lĩnh vực giáo dục, y tế, công nghệ số... và nguồn nhân lực sau khi học tập ở những địa phương khác về phục vụ cho quê hương.

Học sinh, sinh viên được tư vấn cơ hội việc làm tại huyện Mai Sơn.

Có thể khẳng định, đầu tư cho nguồn nhân lực chính là đầu tư cho phát triển bền vững. Với những giải pháp, nhiệm vụ được đề ra trong Nghị quyết số 09-NQ/TU sẽ tiếp tục là động lực, tiền đề quan trọng để các cơ quan, đơn vị, địa phương quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu thực tế của từng ngành, lĩnh vực; góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.