Nhìn lại một năm, ngành nông nghiệp tỉnh ta tiếp tục để lại dấu ấn khi các nông sản chủ lực của tỉnh liên tục vươn ra thị trường trong nước, nhiều loại nông sản của tỉnh đã vươn ra thị trường quốc tế, như: Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia... Thành công đó khẳng định vai trò của việc xây dựng thương hiệu, từng bước khẳng định giá trị và uy tín của nông sản Sơn La an toàn.

Các đại biểu tham quan gian trưng bày nông sản an toàn của tỉnh Sơn La

tại Hội nghị kết nối cung cầu tiêu thụ hàng Việt Nam - Sơn La năm 2018 tại huyện Mộc Châu.

Nỗ lực xây dựng thương hiệu

Hiện, toàn tỉnh có 360.000 ha đất nông nghiệp canh tác các loại rau, quả nhiệt đới, cận ôn đới, đặc biệt là các loại rau, củ, quả trái mùa. Trong đó, trên 57.000 ha cây ăn quả, gồm: Nhãn, xoài, chanh leo, bơ, na, chuối, hồng giòn, cam, bưởi, mận, sơn tra... Sản lượng quả năm 2018 đạt 250.000 tấn, dự kiến đến năm 2020 có khoảng 100.000 ha cây ăn quả sản lượng khoảng 1,1 triệu tấn. Một số loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, như: Nhãn hiện có gần 13.000 ha, sản lượng 62.000 tấn; 9.000 ha xoài, sản lượng 25.000 tấn và một số loại cây trồng mới, như: Bơ, chanh leo được trồng tập trung ở Mộc Châu, Mai Sơn, Sông Mã, Mường La... Đây là những sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh có lợi thế về xuất khẩu.

Bà Nguyễn Thị Kim Xuyến, Trưởng phòng Quản lý Chuyên ngành (Sở Khoa học và Công nghệ), cho biết: Với sự quan tâm, đầu tư, hỗ trợ của tỉnh, đến hết tháng 10/2018, toàn tỉnh có 16 sản phẩm nông sản được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Trong đó, 3 sản phẩm được bảo hộ dưới hình thức chỉ dẫn địa lý; 9 sản phẩm được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu chứng nhận (Chè Olong Mộc Châu, rau an toàn Mộc Châu, nhãn Sông Mã, cam Phù Yên, táo Sơn tra Sơn La, bơ Mộc Châu, na Mai Sơn, chè Phổng Lái Thuận Châu, nếp tan Mường Và Sốp Cộp); 3 sản phẩm được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu tập thể (Chè Tà Xùa Bắc Yên, mật ong Sơn La, khoai sọ Thuận Châu), 1 sản phẩm đăng ký bảo hộ thành công tại thị trường Thái Lan là chè Shan tuyết Mộc Châu.

Hiện nay, sở Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục xây dựng và phát triển thương hiệu cho 7 sản phẩm, gồm: chuối Yên Châu; chanh leo Sơn La, mận hậu Sơn La, rau an toàn Sơn La, xoài Sơn La, nhãn Sơn La và bơ Sơn La. Đối với 2 sản phẩm cá sông Đà Sơn La và cá tầm Sơn La sẽ công bố nhãn hiệu vào đầu năm 2019. Việc xây dựng và phát triển thương hiệu các sản phẩm nông sản chủ lực làm thay đổi nhận thức của người nông dân trong sản xuất các sản phẩm mang tính đặc thù của địa phương; đóng góp không nhỏ trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nâng cao thu nhập của bà con các dân tộc trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là người dân tại các vùng sâu, vùng xa của tỉnh.

Với vai trò là cơ quan quản lý các nhãn hiệu đã được chứng nhận, sở Khoa học và Công nghệ cùng với các huyện đã cấp quyền sử dụng nhãn hiệu cho 79 cá nhân, 40 doanh nghiệp, HTX có sản phẩm được đăng ký bảo hộ, sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Các tổ chức, cá nhân được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu đều thực hiện tốt các quy định về sử dụng và quản lý nhãn hiệu.

Thương hiệu nâng tầm giá trị

Sản phẩm nông sản mang thương hiệu của tỉnh được thị trường trong và ngoài nước đón nhận phải kể đến sản phẩm cà phê. Cây cà phê chè (Arabica) được trồng tại Sơn La vào những năm 1980. Qua quá trình phát triển, cà phê được xác định là cây trồng có lợi thế, phù hợp với điều kiện tự nhiên, có giá trị kinh tế cao. Đến nay, diện tích cà phê toàn tỉnh có gần 20.000 ha, tập trung ở Mai Sơn, Thuận Châu, Yên Châu, Sốp Cộp và Thành phố; sản lượng cà phê tươi khoảng 200.000 đến 250.000 tấn, sản lượng cà phê nhân ước đạt 40.000-45.000 tấn và được xuất khẩu sang thị trường Mỹ, Nhật, EU và một số nước khác; được đánh giá cao về chất lượng và hương vị. Tháng 10/2017, Cục Sở hữu trí tuệ trao Chứng nhận Chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La cho tỉnh Sơn La. Chỉ dẫn địa lý đối với sản phẩm cà phê Sơn La được bảo hộ cho 3 sản phẩm cà phê (cà phê nhân, cà phê rang, cà phê bột) trên thị trường, góp phần xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, thúc đẩy sản xuất của người dân, thu hút các doanh nghiệp đầu tư, xây dựng chuỗi giá trị mang lại lợi ích kinh tế cho người dân và doanh nghiệp.

Ông Vương Văn Hải, Chủ tịch Hội cà phê tỉnh Sơn La, cho biết: Xây dựng chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La là dựa trên mục tiêu nâng cao giá trị thông qua việc bảo hộ các sản phẩm cà phê chế biến sâu, giúp các doanh nghiệp đầu tư chế biến, hình thành các sản phẩm mang thương hiệu cà phê Sơn La trên thị trường trong nước và xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Với hướng tiếp cận phù hợp từ khâu quy hoạch, lựa chọn sản phẩm bảo hộ và phát triển thương mại sản phẩm theo chuỗi giá trị gắn thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, nhiều tiếp cận mới đã giúp chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La đạt được những thành công nhất định.

Năm 2018, sản phẩm nhãn của huyện Sông Mã ghi dấu ấn khi được các công ty, doanh nghiệp thu mua để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và Hàn Quốc. Năm 2017, quả nhãn Sông Mã đã được cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu “Nhãn Sông Mã” và được cấp mã vùng trồng nhãn xuất khẩu cho huyện Sông Mã. Hiện nay, Sông Mã có gần 6.100 ha nhãn, trong đó, khoảng 4.500 ha nhãn ghép (4.223 ha nhãn đã cho thu hoạch), với tổng sản lượng đạt hơn 40.000 tấn quả. Có 9 HTX trồng nhãn theo tiêu chuẩn VietGAP, với 166 ha, sản lượng 930 tấn.

Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện Sông Mã, cho biết: Việc cấp Giấy chứng nhận Nhãn hiệu giúp sản phẩm nhãn Sông Mã trở thành thương hiệu có uy tín trên thị trường. Đây cũng là cơ sở quan trọng để huyện quản lý tốt hơn chất lượng, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường thông qua bộ nhãn hiệu, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho nông dân. Người tiêu dùng sẽ yên tâm hơn khi sử dụng sản phẩm đảm bảo chất lượng, biết rõ nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân phát triển sản xuất và kinh doanh nhãn.

Tin tưởng rằng với sự quan tâm của tỉnh, các ngành chức năng và các huyện, thành phố, sẽ ngày càng có nhiều sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh thành công trong xây dựng thương hiệu, nâng tầm giá trị nông sản Sơn La trên thị trường trong và ngoài nước, góp phần tô đậm địa danh Sơn La trên bản đồ nông sản, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân và đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.