Năm 2018 khép lại, đánh dấu mốc quan trọng có trong xuất khẩu nông sản của tỉnh ta. Con số ấn tượng 115 triệu USD, tăng 63,5% so với năm 2017, là một trong ba chỉ tiêu hoàn thành mục tiêu Đại hội lần thứ XIV của Đảng bộ tỉnh đề ra đến năm 2020.

Các đoàn viên thanh niên xã Lóng Phiêng, huyện Yên Châu giúp HTX Phương Nam thu hoạch nhãn xuất khẩu.

Với 16 sản phẩm nông sản được xuất khẩu tới thị trường 12 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới, càng khẳng định chủ trương đúng đắn của tỉnh về phát triển vùng nguyên liệu bền vững, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và đẩy mạnh xuất khẩu.

Chuẩn bị đón xuân mới, anh Trần Như Kiên, giám đốc HTX Phương Nam, bản Pha Cúng, xã Lóng Phiêng (Yên Châu) đã sơn sửa lại khuôn viên và xây dựng văn phòng để làm nơi HTX giao dịch với đối tác. Anh niềm nở: Năm nay, cả 9 thành viên của HTX thu được khoảng 1.200 tấn nhãn, sản lượng gấp 3 lần năm trước, bán giá bình quân 13-15 nghìn đồng/kg, mỗi ha được khoảng 250 triệu đồng. Nhãn của HTX đã có mặt tại các siêu thị ở Hà Nội, vụ này còn xuất khẩu sang Mỹ. Tuy số lượng còn khiêm tốn, nhưng mừng hơn cả là chúng tôi được tỉnh, huyện luôn đồng hành hỗ trợ từ khâu sản xuất đến quảng bá sản phẩm, kết nối các doanh nghiệp liên kết thu mua nông sản xuất khẩu, giúp chúng tôi có thêm niềm tin và động lực để tiếp tục “chinh phục” các thị trường khác. 

Dẫn chúng tôi thăm vườn thanh long trồng theo hàng lối đều tăm tắp, đang đua nhau vươn cành, đơm bông, ông Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng xã Nà Bó, huyện Mai Sơn chia sẻ: Thông qua tỉnh kết nối, Hợp tác xã đã tìm được đối tác là Công ty cổ phần thương mại xuất nhập khẩu Green Path Việt Nam và Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm. Niên vụ 2018, HTX đã xuất khẩu 76 tấn thanh long ruột đỏ sang thị trường DuBai, Trung Quốc, Pháp, với giá bình quân 26.000 đồng/kg, cao gấp 2,5 lần giá bán đổ ngoài thị trường. HTX còn thu mua xuất khẩu 284 tấn nhãn, 110 tấn xoài sang thị trường Trung Quốc.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh tiêu thụ nông sản được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. Niên vụ năm nay, tỉnh Sơn La đã triển khai nhiều chiến dịch quảng bá, xúc tiến tiêu thụ và đẩy mạnh xuất khẩu; thành lập Ban Chỉ đạo của Tỉnh ủy về chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 598) do đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban và lãnh đạo các sở, ngành, bí thư, chủ tịch UBND các huyện, thành phố là thành viên, có nhiệm vụ tham mưu giúp Ban Thường vụ tỉnh ủy thống nhất chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp liên quan đến chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản trên địa bàn tỉnh. Ở các huyện cũng thành lập Tổ công tác để chỉ đạo công tác tiêu thụ, xuất khẩu nông sản.

Tỉnh đã làm việc với các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh bạn phối hợp, hỗ trợ xúc tiến, quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản; mời gọi các doanh nghiệp, nhà đầu tư đến với Sơn La, kết nối với các HTX của tỉnh thu mua, tiêu thụ xuất khẩu nông sản. Đồng thời, tổ chức các chuỗi sự kiện tuần lễ nhãn và nông sản, hội chợ nông sản, ngày hội nhãn, hội nghị xúc tiến tiêu thụ nông sản trên địa bàn, tới các siêu thị lớn tại Hà Nội, đến Bằng Tường, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) và hỗ trợ tiền thuê 26 gian hàng cho 26 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông sản an toàn. Các HTX có hàng xuất khẩu được hỗ trợ tem mác, bao bì. Vào vụ thu hoạch, các địa phương đã huy động lực lượng, hỗ trợ các HTX thu hái, đóng gói sản phẩm, để kịp thời gian giao hàng xuất khẩu.

Tổng kết sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản năm 2018 của tỉnh Sơn La đã đạt được những kết quả quan trọng, đáng tự hào. Tổng diện tích canh tác nông nghiệp toàn tỉnh đạt hơn 113.000 ha, sản lượng 1.338.510 tấn. Diện tích canh tác nông nghiệp được cấp chứng nhận VietGAP hoặc các tiêu chuẩn khác ước hơn 9.600 ha. Trên địa bàn tỉnh có 33 cơ sở, xưởng, nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu, sản lượng trên 100.000 tấn sản phẩm/năm, trong đó 80% sản phẩm tham gia xuất khẩu. Xuất khẩu sản phẩm quả đạt 17.500 tấn (tăng 14,76 lần so với năm 2017), sản phẩm chủ yếu gồm: xoài, nhãn, mận hậu, chanh leo, thanh long ruột đỏ, chuối... Nông sản chế hiến và nông sản khác xuất khẩu 77.000 tấn. Các mặt hàng chủ yếu gồm: Chè xuất sang Đài Loan, Pakitxan, Apganixtan, Nhật Bản...; chanh leo sang Trung Quốc, Châu Âu; quả thanh long sang Trung Quốc, Nhật Bản, UAE và rau các loại, chuối xuất sang các thị trường khác; nhãn sang Trung Quốc, Mỹ... 

Đồng chí Nguyễn Quốc Khánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 598, khẳng định: Sản xuất, tiêu thụ nông sản trên địa bàn tỉnh năm 2018 đạt các yêu cầu: Được mùa; được giá, cơ bản khắc phục được tình trạng ép cấp, ép giá; thu nhập, đời sống nông dân nâng lên so với năm trước. GRDP khu vực nông nghiệp năm 2018 tăng cao, trên 12%. Tỉnh ta được Bộ NN&PTNT đánh giá cao về chuyển đổi cơ cấu cây trồng mới, đó là: phát triển cây ăn quả trên đất dốc, tái cơ cấu trong tổ chức sản xuất nông nghiệp từ sản xuất hộ đơn lẻ sang liên kết hộ; quảng bá, xúc tiến tiêu thụ và xuất khẩu nông sản.

Đại diện cho doanh nghiệp tích cực tham gia xuất khẩu nông sản của tỉnh Sơn La, bà Phùng Thị Thanh Hương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Green Path Việt Nam cho biết: Sự quan tâm hỗ trợ của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các cấp, các ngành; sự đồng hành của người nông dân đã thực hiện đúng quy trình sản xuất, cung cấp cho chúng tôi sản phẩm đảm bảo chất lượng. Nhãn của Sơn La được người tiêu dùng Mỹ đánh giá cao về chất lượng độ thanh mát, hương vị đặc trưng. Công ty sắp tới sẽ đầu tư xây dựng nhà máy sơ chế, đóng gói sản phẩm và trung tâm giao dịch nông sản ở huyện Mai Sơn.

Bước sang năm 2019, tỉnh ta đẩy mạnh phát triển nông sản theo hướng ứng dụng công nghệ cao, sản xuất gắn chặt với chế biến và tiêu thụ; xác định xuất khẩu là giải pháp thúc đẩy tương hỗ, tiêu thụ nông sản trên 3 thị trường chính (trong nước, trong tỉnh, xuất khẩu). Phát triển mới khoảng 24.000 ha cây ăn quả, nâng tổng diện tích cây ăn quả lên 81.700 ha; trong đó 10.000 ha cây ăn quả áp dụng quy trình VietGAP, GAP khác, xây dựng các vùng sản xuất tập trung theo hướng hữu cơ phục vụ xuất khẩu. Phấn đấu giá trị xuất khẩu tăng 30% so với năm 2018, giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt 150 triệu USD, trong đó xuất khẩu sản phẩm quả đạt 21.000 tấn, tăng 20% so với năm 2018.

Định hướng về sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu cho những năm tới, đồng chí Hoàng Văn Chất, Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh: Phát triển nông nghiệp của tỉnh nắm chắc nhu cầu, định hướng phát triển của thế giới. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, nhất là theo hướng hữu cơ; chú trọng sơ chế, bảo quản nông sản xuất khẩu; gắn kết tốt lợi ích của hộ gia đình, HTX và doanh nghiệp. Nêu cao hơn nữa ý thức của người làm hàng xuất khẩu. Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo đối với các HTX, đồng hành cùng các doanh nghiệp, nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà máy chế biến nông sản hoạt động. Các HTX nghiêm túc thực hiện cam kết với doanh nghiệp trong việc đảm bảo số lượng, chất lượng sản phẩm. Tỉnh sẽ nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ lâu dài cho nông dân...

Với những kết quả tích cực đã đạt được trong năm qua và định hướng đúng đắn, giải pháp đồng bộ quyết liệt của các cấp, các ngành của tỉnh, sự quyết tâm của nông dân, tin tưởng rằng xuân mới sẽ có nhiều thắng lợi mới, nông sản Sơn La không ngừng vươn ra “biển lớn”, đến các thị trường trên thế giới, nâng cao sức cạnh tranh và giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người nông dân.